BA TA DA RUNDUNAR SOJA: Yadda Ƙasar Costa Rica Ke Kare Ƙasarta Da Jami’an ’Yan Sanda

Shekaru 78 da suka gabata, a shekarar 1948, ƙasar Costa Rica ta ɗauki wani mataki mai cike da mamaki wanda har yanzu ƙasashe da dama ke kallonsa a matsayin abu mai wuya a aiwatar. A ƙarƙashin jagorancin tsohon shugaban juyin juya hali, José Figueres Ferrer, ƙasar ta rusa rundunar sojinta gaba ɗaya.

Wannan mataki bai samo asali daga yalwar arziki ko cikakkiyar zaman lafiya ba, sai dai daga ƙwarewar siyasa mai ɗaci da ƙasar ta fuskanta. Bayan wata gajeriyar amma mummunar yaƙin basasa, jama’a da dama a Costa Rica sun gaji da yadda sojoji ke taka rawa wajen rikice-rikicen siyasa a ƙasashen Latin Amurka.

2026: JAMB Ta Aiyana Maki 150 Mafi Karanci Maki Na Shiga Jami’a A Najeriya

A wancan lokaci, maimakon kare dimokuraɗiyya, sojoji a wasu ƙasashe sun zama kayan aikin juyin mulki, tsoratarwa da mamayar siyasa. Hakan ya sa Costa Rica ta yanke shawarar cewa lokaci ya yi da za ta ɗauki wata sabuwar hanya.

A ƙarƙashin jagorancin Figueres Ferrer, gwamnatin ƙasar ta yi imanin cewa yawan ƙarfin soja na iya zama barazana ga dimokuraɗiyya da kwanciyar hankali. Saboda haka aka rusa rundunar soji, ba wai saboda tsaro bai da muhimmanci ba, sai dai saboda shugabannin ƙasar sun yi imanin cewa zaman lafiya mai ɗorewa ba zai tabbata ba muddin siyasa na karkashin inuwa da tasirin sojoji.

Maimakon kashe kuɗaɗe wajen sayen tankoki, makamai da faɗaɗa rundunonin soja, Costa Rica ta karkata dukiyarta wajen bunƙasa ilimi, lafiya, gine-ginen more rayuwa da kuma ƙarfafa hukumomin farar hula. Hukumomin ’yan sanda ne suka zama manyan masu kula da tsaron cikin gida.

Hakazalika, gwamnati ta ƙarfafa tunanin zaman lafiya da haɗin kai a zukatan jama’a, tare da nuna cewa zaman lafiya ba kawai rashin yaƙi ba ne, illa wata alhakin gama gari da ke buƙatar gaskiya, doka da amincewa tsakanin gwamnati da al’umma.

A hankali, wannan tsari ya sauya fasalin ƙasar gaba ɗaya.

Kuɗaɗen da da ana kashewa wajen harkokin soja sun koma makarantu, asibitoci, yawon buɗe ido da shirye-shiryen ci gaban jama’a. Daga bisani, Costa Rica ta samu karɓuwa a duniya a matsayin ɗaya daga cikin ƙasashen Latin Amurka mafi zaman lafiya da kwanciyar hankali, duk da cewa yankin ya sha fama da juyin mulki da rikice-rikicen siyasa.

Sai dai rusa rundunar soja bai kawo ƙarshen ƙalubale ba.

Ƙasar ta ci gaba da fuskantar takaddama da maƙwabciyarta Nicaragua, tare da matsalolin safarar miyagun ƙwayoyi da ayyukan ƙungiyoyin masu laifi. Duk da haka, Costa Rica ta guji komawa tsarin mulkin soja ko sake gina rundunar soja.

Maimakon haka, ta ƙarfafa tattara bayanan sirri, ayyukan ’yan sanda, diflomasiyya da haɗin gwiwa da ƙasashen duniya. Haɗin kai da ƙawayenta musamman United States ya zama ginshiƙi wajen tabbatar da tsaron ƙasar.

Masu suka dai suna ganin cewa yanayin Costa Rica ba abu ne mai sauƙin kwaikwayo a ko’ina ba, musamman idan aka yi la’akari da ƙanƙantar yawan jama’arta da yanayin siyasar yankinta. Duk da haka, tarihin ƙasar na ci gaba da tayar da muhawara kan illolin dogaro da ƙarfin soja fiye da kima.

A sassa da dama na duniya, rundunonin sojin da aka kafa domin kare ƙasa sun rikide zuwa cibiyoyin iko da ke iya barazana ga dimokuraɗiyya. Juyin mulki, murƙushe ra’ayin jama’a da karkatar da kuɗaɗen al’umma wajen sayen makamai sun raunana hukumomin farar hula a wasu ƙasashe.

Amma Costa Rica ta zaɓi wata hanya dabam.

Bayan sama da shekaru saba’in, ƙasar na ci gaba da zama abin koyi cewa girman ƙasa ba lallai ne ya kasance da ƙarfin soja ba, sai dai da ƙarfafan hukumomi, wayayyen tsarin zamantakewa da kuma fifita tattaunawa fiye da amfani da ƙarfi.

Saƙon da Costa Rica ke ci gaba da isarwa ga duniya shi ne: zaman lafiya da aka gina bisa amincewar jama’a da ƙarfafan hukumomi na iya zama mafi ɗorewa fiye da zaman lafiyar da ake tilastawa da bindiga..