Damuwar Da Mazauna Zaria Suke Kokawa A Shekara-shekara

DAGA MUSLIM YUNUS ABDULLAH 

Duk da hadarin da ke tattare da ambaliyar ruwa a duk shekara da ke janyo asarar rayuka da asarar dukiyoyi, mazauna gabar kogin Kubanni da Kamacha da ke garin Zariya a jihar Kaduna sun ce ba su da inda za su je. Aminiya a ranar Lahadi ta ruwaito halin da suke ciki.

Malam Saleh Baban Nana ya rasa dansa dan shekara 10 a shekarar da ta gabata sakamakon mamakon ruwan sama da ya mamaye gabar kogin Kamacha da ke Zariya. An yi ruwan sama kamar da bakin kwarya a cikin dare, wanda ya mamaye yankin ya kuma shafi gidaje da dama.

Wasu Daga Cikin Jaruman Da Aka Cire Yayin Da Aka Shafe Fuskokin Wasu A Cikin Shirin Labarina

Da take ba da labarin abin da ya faru, Nana ta ce, “Duk kadarorina da suka hada da katifu da kujeru sun sha ruwa. Sai na ɗaga wasu ƙanana na na ajiye su a shinge don hana su nutsewa.

“Lokacin da matata ta nemi inda Aminu yake, sai muka fara nemansa, amma ba a same shi ba. Daga baya ne, wani lokaci da yamma ne, wasu masu ruwa da tsaki da ke taimakawa wajen binciken sun gano gawarsa a Gyellesu. Wata bishiya ce ta hana a zubar da ita cikin babban yankin kogin Kamacha.”

Ba Aminu kadai ya yi sanadin ambaliyar ruwan da ta yi sanadiyyar rasa matsuguni da kuma cikin damuwa ba. An ce an gano gawar wasu yara maza biyu yayin da ake neman Aminu. Na wata yarinya har yanzu ba a san inda take ba, a cewar Nana.

Kamacha da Kubanni manyan koguna ne da suka ratsa wajen tsohon birnin Zariya, Tudun Wada, suna haduwa a gadar Agoro, kan hanyar zuwa Sabon Gari. Daga karshe dai kogunan biyu suna kwarara zuwa cikin shahararren kogin Galma, kusa da Makarantar Sojan Najeriya. Dukansu an ce suna da fadi da zurfi. Gine-gine da gine-gine da yawa sun shiga tsakanin kogunan biyu tsawon shekaru, wanda hakan ya takaita hanyarsu.

Mazauna gabar kogin sun ce za su firgita a lokacin damina, musamman a tsakanin watan Agusta da Satumba saboda mamakon ruwan sama da yakan cika gabar kogin, wanda ke haifar da barnar ambaliya.

An ce kogin Kubanni ya bi ta Zariya, ya bi tsaunin Kampage ya bi ta garin Shika ya gangara zuwa Samaru kafin ya gudu a gefen Tudun Jukun zuwa GRA, sannan ya hade da kogin Kamacha da ke Agoro a Tudun Wada.

Da yake zantawa da wakilinmu, Sa’adu Abubakar, mazaunin Pampo new layout, ya ce tun bayan da ya koma yankin a shekarar 1999 ya gina gidansa, ambaliyar ruwa uku ta yi awon gaba da mafi yawan kayan sa. Ya ce a shekararsa ta biyu a matsayin mazaunin al’umma, ya sanya gidan nasa a sayar da shi ne domin ya tsira daga ambaliyar ruwa a lokaci-lokaci.

“Ba na jin dadin zama a yankin saboda yawan ambaliyar ruwa, amma har yanzu ban samu wanda zai saya ba.

“Gaskiya na yi nadamar gina gida a bakin kogin Kamacha. Da zarar na samu mai siya zan bar yankin saboda tsaro na da na iyalina,” inji shi.

Hakazalika, Sani Abdullahi, mazaunin Gyellesu, kusa da kogin Kubanni, kuma kusa da katangar NMS, ya ce duk da cewa ya gaji gidan ne daga mahaifinsa, amma da zarar ya samu madadinsa zai sake komawa gida.

“Saboda ina da iyali da yawa tare da ’yan’uwa da suka dogara da su ya sa na yi wuya na fita duk da ambaliyar ruwa da ake ci gaba da yi a yankin duk shekara. Ina addu’ar ganin ranar da gwamnati za ta taimaka mana ta hanyar kafa katangar kankare a bakin kogin da zai hana mu bala’in da ke faruwa a duk shekara,” inji shi.

Aminiya a ranar Lahadin da ta gabata ta tattaro cewa duka kogin Kubanni da Kamacha na kashe rayuka da dama a duk shekara, akasari yara da mata.

An lura cewa kogunan sun ragu matuka saboda gina gine-ginen da ba a san su ba.

An ci gaba da cewa, a shekarar 2020 kogin Kamacha ya yi ambaliya tare da salwantar da rayukan mutane shida a tsakanin yankin Magume da Agoro.

Wani mazaunin garin na Magume, Malam Yakubu Dan Bakano, wanda ya kwashe sama da shekaru 40 yana zaune a yankin, ya ce ambaliyar ruwa da asarar rayuka sun zama ruwan dare ga al’ummomin da ke gabar koguna a duk shekara.

Da yake gabatar da wani yanayi na ruhaniya game da asarar rayuka da aka yi a yankin, Dam Bakano ya ce dattawan yankin sun yi imanin cewa a zamanin da, yaran da suka rasa rayukansu a ambaliyar ruwa ana amfani da su a matsayin sadaukarwa don gamsar da manyan hukumomi ta yadda za a samu girbi mai yawa a kowane lokaci. lokacin noma.

“Mun ji wannan labari daga kakanninmu, cewa dole ne a baiwa kogunan Kamacha da Kubanni rai don ganin an samu girbi mai yawa a duk shekara. Rashin yin hakan, bisa ga imani, na iya haifar da fari da ƙarancin amfanin gona a ƙarshen shekara.

“Wasu daga cikin mu da suka isa har yanzu sun yi imanin cewa yana daga cikin abubuwan da kakanninmu suka bullo da shi wanda ya ci gaba da bayyana; don haka koguna ke ci gaba da cin rayuka a duk shekara,” inji Bakano, ya kara da cewa labarin ya kasance a wurinsu har tsawon shekaru 100.

A cewar wata mazauniyar Gangare a Tudun Wada, kusa da kogin Kubanni, Hajiya Adama Isah wadda aka fi sani da Lanti mai waina, a lokacin damina, mazauna yankin ba sa yin barci musamman da daddare, saboda fargabar koguna. zai iya cika bankunan su kuma ya yi barna.

“Na gina wannan karamin gida ne daga cikin wahalar da nake samu ta wannan sana’ar waina saboda ina bukatar samun wurin kwana da gujewa biyan haya. Amma gidan ya zame min matsala a lokacin damina.

“Ina godiya ga Allah Madaukakin Sarki da cewa an gina dakunan a kan wani babban mataki, sabanin bangon da ke kewaye da shi; idan ba haka ba, da su ma an wanke su,” inji ta yayin da take ba da labarin yadda ta sha sake gina katangar da ke kewaye da gidanta a duk lokacin da ruwa ya cinye shi.

Hajiya Adama ta ce mazauna kusa da gabar kogin Kubanni sun kasance cikin tashin hankali tun daga farkon watan Agusta, inda ta kara da cewa, “Mun yi imanin cewa daga yanzu gidajen za su fara fadowa saboda ambaliyar ruwa ta mamaye gaba daya, ta yadda za mu sake komawa gida. zuwa wasu wurare kuma a jira ta soke kafin a dawo don fara aikin sake ginawa.”

Da yake mayar da martani kan lamarin, mahukuntan karamar hukumar Zariya sun tunatar da mazauna yankin sanarwar da hukumar kula da yanayi ta Najeriya (NiMet) ta yi na cewa duk mazauna da ke kusa da gabar kogi biyu da su kaura saboda hasashen da ta yi na samun ruwan sama da ambaliya a wasu sassan jihar Kaduna. .

Ko da yake kokarin jin ta bakin shugaban karamar hukumar Zariya Aliyu Idris Ibrahim injiniya injiniya bai yi nasara ba, mai taimaka masa na musamman kan harkokin sadarwa Bello Mohammed Habib ya ce an shawarci mazauna yankin da su nemi wurin da ya dace don ganin an samu karin haske. ajiye su