Kalaman Peter Obi Kan IPOB Sun Sake Haifar Da Cece-Kuce Kan Batun Tsaron Najeriya

Daga Munir Ibrahim

A siyasa, kalmomi na da matuƙar muhimmanci. Abubuwan da shugabanni da masu neman madafun iko ke furtawa kan ci gaba da kasancewa cikin tunanin jama’a ko da bayan shekaru da dama. Daya daga cikin kalaman da har yanzu ke haifar da muhawara a Najeriya shi ne furucin da aka danganta wa tsohon ɗan takarar shugaban ƙasa na jam’iyyar Labour Party, Peter Obi, dangane da ƙungiyar IPOB.

A watan Oktoban 2022, rahotanni sun ruwaito cewa Peter Obi ya bayyana cewa mambobin ƙungiyar Indigenous People of Biafra (IPOB) ba ‘yan ta’adda ba ne. Ya kuma ce yana rayuwa tare da su a garin Onitsha, inda yake mu’amala da su akai-akai. A cewarsa, mutane da dama da ake dangantawa da ƙungiyar talakawa ne kawai, kuma bai kamata a rika kallonsu gaba ɗaya a matsayin ‘yan ta’adda ba.

Da farko, wannan furuci na iya zama yunƙurin bambance tsakanin masu goyon bayan wata manufa ta siyasa da kuma waɗanda ake zargi da aikata ayyukan tashin hankali. Sai dai kuma kalaman sun haifar da wasu muhimman tambayoyi da har yanzu suke neman amsa daga mahangar shugabanci da tsaron ƙasa.

Tambaya ta farko ita ce ko ya dace a dogara da gogewar mutum wajen tantance ƙungiyar da hukumomin tsaro ke kallon ta a matsayin barazana ga zaman lafiya. Yayin da Peter Obi ya jingina hujjarsa kan sanin wasu daga cikin mutanen da ya ce mambobin IPOB ne, masana harkokin tsaro na cewa tantance irin waɗannan ƙungiyoyi yawanci yana dogara ne kan bayanan sirri, bincike, hukuncin kotuna da kuma rahotannin hukumomin tsaro.

Masu nazari na tambayar ko sanin wasu mambobin wata ƙungiya da kai tsaye zai isa a yi watsi da matsayar hukumomi a kanta. Wannan tambayar na ƙara ɗaukar muhimmanci musamman a ƙasar da ke fama da kalubalen tsaro daga bangarori daban-daban.

Haka kuma, kalaman na tayar da batun daidaito wajen amfani da ma’auni iri ɗaya ga kowa. Idan za a yi amfani da gogewar mutum wajen kare wata ƙungiya daga zarge-zargen da ake mata, shin irin wannan ma’auni zai shafi sauran ƙungiyoyin da ake dangantawa da tashin hankali a wasu yankunan Najeriya?

Masana harkokin siyasa sun yi nuni da cewa manufofin gwamnati da harkokin tsaro na buƙatar daidaito da amfani da ƙa’idoji iri ɗaya ba tare da la’akari da yanki, ƙabila ko akidar siyasa ba.

Baya ga haka, kalaman na sake buɗe tattaunawa kan bambanci tsakanin fafutukar siyasa cikin lumana da kuma ayyukan tashin hankali. A duniya baki ɗaya, ana samun ƙungiyoyin siyasa da ke kunshe da masu ra’ayin sauyi ta hanyar zaman lafiya da kuma wasu masu tsattsauran ra’ayi. Nauyin shugabanci shi ne fayyace wannan bambanci tare da tabbatar da cewa an ware masu fafutukar lumana daga masu aikata ayyukan da ka iya barazana ga rayuka, dukiyoyi da haɗin kan ƙasa.

Shekaru bayan wannan furuci, wasu ‘yan Najeriya na ci gaba da tambayar ko Peter Obi har yanzu yana da wannan matsaya. Idan ra’ayinsa ya sauya sakamakon abubuwan da suka faru daga baya, shin ya bayyana hakan ga jama’a? Idan kuwa har yanzu yana kan matsayarsa ta baya, wace hujja ce yake da ita a yau da ke goyon bayan wannan ra’ayi?

Masu goyon bayan Obi na ganin cewa ya yi ƙoƙarin kare marasa laifi daga hukunci ko zargi na bai ɗaya tare da kira ga fahimtar halin da yankin Kudu maso Gabas ke ciki. Sai dai masu suka suna cewa wajibi ne manyan shugabanni su yi taka-tsantsan wajen yin kalamai kan ƙungiyoyin da ake dangantawa da batutuwan tsaro masu sarkakiya.

A ƙarshe, manufar sake waiwayar wannan batu ba wai domin a zargi wani mutum ko wata al’umma ba ce, illa dai domin tunatar da shugabanni nauyin da ke kansu wajen yin kalaman da suka dace da matsayin da suke nema.

Yayin da Najeriya ke ci gaba da neman mafita ga matsalolin tsaro, jama’a na da haƙƙin samun cikakken bayani da fayyace matsayar shugabanninsu. Don haka, tambayar ba wai abin da Peter Obi ya faɗa a shekarar 2022 kaɗai ba ce, sai dai ko hujjar da ta sa ya yi wannan furuci har yanzu tana da ƙarfi, kuma ko tana nuna irin hikima da ƙwarewar da ‘yan Najeriya ke tsammani daga masu neman shugabancin ƙasa.