Muhimmancin Danyen Mai A Fannin Tattalin Arzikin Duniya Da Kuma Matsayin Kasancewar Matatar Mai Ta Dangote A Kasuwar Mai Ta Duniya —Dr Abbati Bako

DAGA YASIR SANI ABDULLAHI 

Bincike ya nuna cewa cinikin danyen mai ya kai kusan dala Tiriliyan 4 a duk shekara a duniya (jami’ar tattalin arzikin duniya ta ce ya kai dalar Amurka Tiriliyan 90 ko kuma Fam Tiriliyan 60 kuma a cewar Farfesa John Baylis, Steve Smith, Patricia Owen/Sauran; $1.04 Tiriliyan 1.04 Tiriliyan tattalin arzikin duniya ana yin mu’amalar Yau da kullum a duniya).
Don haka, wannan rubuce-rubucen ya lura cewa man fetur wata dabara ce a cikin tattalin arzikin duniya amma kasuwanci da sabis suna ba da kusan kashi 90% na mu’amalar tattalin arzikin duniya.
Yarjejeniyar man fetur ta Najeriya tana ba da kusan kashi 90% na abin da take samu daga kasashen waje.
Ko da yake ana iya amfani da danyen mai zuwa kusan 500 kayayyaki masu amfani daban-daban da kuma miliyoyin ayyukan yi a duk faɗin duniya. Danyen man fetur na daya daga cikin kayayyaki masu kima wajen bunkasar tattalin arziki da bunkasa rayuwar dan Adam.
Danyen mai na taka muhimmiyar rawa wajen mu’amalar tattalin arzikin duniya, kuma Najeriya na taka muhimmiyar rawa a kasuwar mai. Ga mahimmancin danyen mai da kuma rawar da Najeriya ke takawa:

Muhimmancin Danyen Mai:

1. Makamashi Tushen Farko

Man fetur shine tushen makamashi na farko, masana’antu masu ba da wutar lantarki, sufuri, da gidaje.
2. Ciniki a duniya: Man fetur wani abu ne da ake yin ciniki da shi, wanda ke yin tasiri ga tsarin kasuwancin duniya da dangantakar tattalin arziki.
3. Haɓaka Tattalin Arziki: Kuɗaɗen da ake samu daga man fetur na ba da gudummawa sosai ga GDP na ƙasashe masu haƙon mai, yana haifar da haɓakar tattalin arziki da ci gaba.
4. Kayan abinci na masana’antu:
Man albarkatun kasa ne ga masana’antu daban-daban, kamar su sinadarai, robobi, da taki.

Matsayin Nijeriya:

1. Mai fitar da mai:

Najeriya dai na kan gaba wajen fitar da man fetur, inda mai ya kai sama da kashi 90% na abin da take samu a kasashen waje.

2. Membobin OPEC:

Najeriya mamba ce a kungiyar kasashe masu arzikin man fetur ta OPEC, wacce ke yin tasiri wajen hako mai a duniya da kuma yanke shawara kan farashin mai.

3. Yan wasa:

Najeriya dai ta kasance jigo a fagen siyasa da tattalin arzikin yankin yammacin Afirka, inda kudaden shigar man fetur ke yin tasiri a yankin.

4. Direban bunkasar tattalin arziki:

Kudaden da ake samu daga man fetur ne ke haifar da habakar tattalin arzikin Najeriya, inda bangaren mai ke ba da gudummawa sosai ga GDPn ta.

5. Kalubale da Dama:
Najeriya dai na fuskantar kalubale kamar tabarbarewar farashin man fetur, da cin hanci da rashawa, da kuma gurbacewar muhalli, amma kuma tana da damar da za ta iya habaka tattalin arzikinta da kuma saka hannun jari kan makamashin da ake iya sabuntawa.

Nazarin halin da ake ciki:

Rawar da Najeriya ke takawa a kasuwannin mai na duniya na da matukar muhimmanci, kuma tattalin arzikinta ya dogara ne kan fitar da mai zuwa kasashen waje.
Sai dai kasar na kokarin habaka tattalin arzikinta da kuma rage dogaro da kudaden shigar da take samu daga mai. Najeriya ce kasa ta 6 a duniya masu arzikin man fetur.
Brazil kasa ce mai samar da mai amma kashi 74% ya dogara ne kan tattalin arzikin noma. Har ila yau, dogaron da Saudiyya ta yi kan man fetur wajen samun kudaden shiga daga ketare ya kai kusan kashi 74% amma yawon bude ido da sauran albarkatu suna magana ne mai kyau.
Gudumawar Da Matatar Man Dangote Da Ke Legas Najeriya Zata Baiwa Najeriya Da TattalIin Arzikin Duniya?

Ana sa ran matatar man Dangote da ke Legas a Najeriya za ta ba da gudummawa sosai ga tattalin arzikin Najeriya da na duniya ta hanyoyi kamar haka:—

Rage dogaron shigo da mai:
Ana sa ran matatar man Dangote za ta biya kashi 100% na kayayyakin da ake tace man fetur a Najeriya, tare da rage dogaron da kasar ke yi kan kayayyakin da ake shigowa da su daga kasashen waje da kuma ceton kudaden waje.

– ƘARFAFA ƘARFIN TACEWA A CIKIN GIDA:
Matatar ta na da karfin sarrafa gangar danyen mai 650,000 a kowace rana, wanda hakan ya sa ta zama matatar mai mai jiragen kasa guda daya mafi girma a duniya.

ƘIRƘIRAR AIKI:
Ana sa ran matatar man za ta samar da ayyukan yi na kai tsaye da kuma na kai tsaye, wanda zai taimaka wajen habakar tattalin arzikin Najeriya da kasuwar ayyukan yi.

HAƁAKAR TATTALIN ARZIKI:
Ana sa ran matatar za ta kara habaka tattalin arziki ta hanyar kara samar da albarkatun man fetur, rage farashi, da kara kudaden shiga na gwamnati.

ƘARA YAWAN KUDADEN SHIGA NA GWAMNATI:

Ana sa ran matatar man za ta kara kudaden shiga na gwamnati ta hanyar haraji, kudaden masarautu, da sauran kudade

INGANTACCEN TSARO NA MAKAMASHI:

Ana sa ran matatar man za ta inganta makamashin Najeriya ta hanyar rage dogaron da kasar ke yi kan albarkatun man fetur da ake shigowa da su daga waje da kuma kara yawan man fetur.

TASIRIN KASUWAR DUNIYA:

Ana sa ran matatar za ta yi tasiri a kasuwannin duniya ta hanyar kara samar da albarkatun man fetur, rage farashi, da kara gasa.

TAIMAKO GA MASANA’ANTU MASU HAƊIN GWIWA:

Ana sa ran matatar za ta tallafa wa masana’antun da ke da alaƙa kamar sufuri, dabaru, da masana’antu ta hanyar ƙara yawan albarkatun man fetur da rage farashin.

Dr. Abbati Bako, political strategy, analyst and communications consultant abbatibako@gmail.com
GSM 09077889959