Zaɓen Shekarar 2027: Me Ya Sa Shugaban Tinubu Zai Iya Yin Nasara Ko Rashin Nasara

Daga Abbati Bako, Masani a Dabarun Siyasa da Sadarwa, Tsohon Dalibin Jami’ar Kent, UK_

Akwai wata ƙa’ida da ba a rubuta ba a siyasar Ƙasashen Kudancin Duniya: Ka haɗiye duka ƙwayoyin maganin IMF guda 10 lokaci ɗaya, to ba za ka kai wa’adi na biyu ba. Hakan ya faru a ƙasashe da yawa na Kudancin Duniya masu dimokuraɗiyya, musamman a Afirka, Asiya da Ƙasashen Kudancin Amurka.

Magungunan sun shahara. Muna kiran su “Umarnin Washington ko Yarjejeniyar Washington”. Farfesa John Williamson, wani masanin tattalin arziƙi da ke Washington, shi ne Babban Mashawarcin da ya ƙirƙiro waɗannan shawarwari 10 na Bankin Duniya da IMF domin ƙasashen da ke tasowa su haɗiye ƙwayoyin domin magance matsalolinsu na tattalin arziƙi.

Shugaban Amurka Tare Da Mataimakinsa Sun Tsallake Rijiya Da Baya A Wani Harin Bindiga

1. Cire tallafin mai

2. A bar darajar kuɗi ta tashi ko ta faɗi da kanta

3. A ƙara kuɗin wutar lantarki

4. A ƙara haraji da VAT

5. A daskare ƙarin albashin ma’aikata

6. A sayar da dukiyar gwamnati

7. A rage kashe kuɗi a harkar jin daɗin jama’a

8. A buɗe iyakoki domin kaya su shigo daga waje

9. A ƙara karɓar bashin dala

10. A bar kasuwa ta yanke hukuncin wanda zai ci abinci

*Babu wani shugaban ƙasa da ya aiwatar da dukkan waɗannan shawarwari 10 a wa’adi ɗaya da ya sake lashe zaɓe a Ƙasashen Kudancin Duniya. Ko ɗaya babu!* Waɗannan shawarwari 10 na tattalin arziƙi magani ɗaya ne ga cututtuka daban-daban na ƙasashen duniya, duk da bambancin wurinsu, shugabancinsu, da arziƙinsu da sauransu.

*Shaidu:*

*Ƙasar Najeriya:*

Shekarar da aka haɗiye ƙwayoyin IMF ita ce 2012. Sakamakon zaɓe: Tsohon Shugaba Dr. Goodluck Ebele Jonathan ya sha kaye a shekarar 2015 saboda ya yi yunƙurin cire tallafin mai. Hakan ya jawo zanga-zangar Occupy Nigeria kuma ya faɗi zaɓe a hannun marigayi tsohon Shugaba Muhammad Buhari a 2015.

*Argentina:*

Mauricio Macri, 2015 zuwa 2019, ya karɓi bashin Dala Biliyan 57. Haɓakar farashi ta kai 54%. Ya sha kaye a zaɓen 2019.

*Ecuador:*

Lenín Moreno, 2017 zuwa 2021. Ya cire tallafin mai a 2019 wanda ya haddasa boren ƙasa baki ɗaya. Bai sake tsayawa takara ba.

*Ghana:*

Nana Akufo-Addo. Yarjejeniyar IMF ta 2022 da sake tsara bashi. Ya sha kaye a zaɓen 2024 da tazara ta kuri’u miliyan 1.6.

*Sri Lanka:*

Gotabaya Rajapaksa, 2019 zuwa 2022. Ya rage haraji sannan ya koma ga IMF. Masu zanga-zanga suka koro shi.

*Zambia:*

Edgar Lungu a 2021 da tattaunawar tsauraran matakan IMF. Ya sha kaye a zaɓen 2021 da tazara ta kuri’u miliyan 1.

*Pakistan:*

Imran Khan, 2018 zuwa 2022. Cire tallafin IMF, barin darajar kuɗi ta tashi. An tsige shi a 2022 kuma an daure shi.

*Yadda abin ke aiki mai sauƙi ne:*

Gyare-gyaren Bankin Duniya da IMF suna tura wuya da zafi ga talakawa nan take, amma ribar ta jinkirta zuwa ga masu hannu da shuni daga baya. Dimokuraɗiyya ba ta jira. Zaɓe na zuwa kowace shekara 4 ko 5. Ciki na yin ƙara kullum. Tattalin arziƙin mutum shi ne jinin rayuwarsa. Babu abin da ya fi tattalin arziƙi muhimmanci a rayuwar ɗan adam. Don haka, tsaro da tattalin arziƙi suna da matuƙar muhimmanci ga rayuwar mutum.

A watan Janairu a cire tallafi. A watan Maris zanga-zangar abinci ta fara. Zuwa watan Yuni kuɗin mota ya ninka. Zuwa Disamba an shafe masu matsakaicin ƙarfi. Zuwa shekarar zaɓe, shugaban ƙasa ya zama tallar yaƙin neman zaɓe ga ’yan adawa. Wannan shi ne tsarin da ake gani daga Legas zuwa Lima zuwa Lahore.

*Mai Girma Bola Ahmed Tinubu:*

Tinubu ya haɗiye duka ƙwayoyin 10 cikin kwanaki 29.

Mayu 29, 2023: “Tallafin mai ya tafi”.

Yuni 14, 2023: An bar Naira ta yi iyo.

Yuli 2023: An ƙara kuɗin wuta da kashi 240%.

2024: Gyaran VAT, shirin ba da rancen ɗalibai da aka ɗaura da kuɗin makaranta, bashi na hanyar bakin teku. Da sauransu.

Abin da ya ɗauki Shugaba Mauricio Macri na Argentina shekaru 4 ya yi, Tinubu ya yi shi a wata 1. Wannan ko dai hazaka ce ko kuma kashe kai ne a siyasance.

*Ga abin lura:*

IMF ba ta da rumfar zaɓe. Bankin Duniya ba shi da katin zaɓe. Talakawa da mayunwata ’yan Najeriya ne kaɗai za su yi zaɓe bayan shekaru 4, kwanaki 1460, ko watanni 48, ko sa’o’i miliyan 36 da suka wuce. Wannan shi ne tsarin dimokuraɗiyya kamar yadda George Washington ya shahara da faɗin “gwamnati ce ta jama’a, daga jama’a kuma domin jama’a”. Ma’ana, Demo na nufin Iko, Cracy na nufin Jama’a. Don haka, iko na jama’a ne. Shikenan!

*Misalan wasu ƙasashe:*

Ƙasashen da suka tsira sun aiwatar da ƙwayoyi 3 ko 4, sannan suka dakata. Brazil a ƙarƙashin Lula ta fara da rabon kuɗi kai tsaye ga talakawa. Indiya a ƙarƙashin Modi ta yi gyaran tallafi a cikin shekaru 10. Ruwanda a ƙarƙashin Kagame ba ta taɓa barin kuɗinta ya yi iyo ba. Sun tsara wahalhalun a hankali.

*Najeriya ta sha cikakken magani a cikin yunwa.* Mai Girma Shugaban Ƙasa, ga taƙaitaccen darasi daga tarihi domin ka da shugabannin gaba su koya daga wasu ƙasashe:

1. Jonathan ya cire tallafi a 2012. Occupy Nigeria ta faru. Ya sha kaye a 2015.

2. Buhari ya guje wa cikakken maganin IMF. Ya kammala shekaru 8, cikin rauni amma ya kammala.

3. Ka cire komai lokaci ɗaya. 2027 ba kundin tsarin mulki ne zai tabbatar maka ba. Burodi ne zai tabbatar maka.

*Mafita ita ce a tsara aiki da biyan diyyar wuya:*

1. A dakatar da ƙwayoyi na 4 zuwa na 10 na tsawon shekaru 4 zuwa 10 har sai tattalin arziƙi ya bunƙasa da kashi 6% na tsawon zangon tattalin arziƙi 8 a jere.

2. A riƙa fitar da “Jadawalin Wahala da Ribar da Aka Samu” kowane wata. A nuna wa ’yan Najeriya abin da suka rasa, da abin da suka samu. Lallai babu bayanai, babu amana. ’Yan Najeriya sun cancanci a ba su lissafi.

3. Dole ne a fara tura kuɗi kai tsaye ga jama’a kafin a ƙara haraji. Ruwanda tana tura kuɗi ta wayar hannu. Kenya tana da Asusun Hustler. Najeriya tana amfani da alƙawura.

*Kammalawa:*

Dimokuraɗiyya ba ta masana tattalin arziƙi ba ce. Ta jama’a ce. Kuma jama’a ba sa cin GDP.

Idan burin shi ne ceto tattalin arziƙin Najeriya, dole ne ka fara tsira a zaɓen Najeriya. Domin babu wani rahoton IMF da ya taɓa rantsar da shugaban ƙasa. Masu zaɓe a Najeriya ne kaɗai suke yin hakan.

Umarnin Washington na iya faranta wa Washington rai. Amma yana binne shugabannin ƙasa a Kudancin Duniya.

Ranka ya daɗe, zaɓi cikin hikima, 2027 na ƙirgawa tuni.

Abbati Bako, psc, bsis, UK, Mashawarcin Dabarun Siyasa da Sadarwa kuma Mai Bincike a Manufofin Duniyaɗewa, Tsohon Kwamishinan Zaɓe @Kansiec, Tsohon Mai Ba da Shawara na Musamman kan Harkokin Jama’a ga Tsohon Gwamnan Jihar Kano Dr. AU Ganduje da Tsohon Ma’aji @Ƙungiyar ’Yan Kasuwa ta Jihar Kano. abbatibako@gmail.com