Karancin Ruwa: Shin Yaushe Dokar Ta Bacin Gwamna Abba Kabir Yusuf Zata Fara Aiki?

DAGA MISBAHU EL-HAMZA

Jihar Kano ta kan zama kanun labarai kusan duk shekara akan karancin ruwa a cikin watan Ramadan

Rahotanni na nuni da cewa ana danganta lamarin da gazawar tsarin wutar lantarki, wanda ke kawo cikas ga aikin bututun ruwa, ko kuma rashin kayan aiki a cibiyoyin sarrafa ruwa, lamarin da ke kara ta’azzara.

Kaduna Dai : ‘Yan Ta’adda Sun Yi Garkuwa Da Mata 15 Da Namiji Daya A Kudancin Kaduna 

Kimanin watanni goma kenan da hawansa mulki, gwamnan jihar Kano, Alhaji Abba Kabir Yusuf, ya ayyana dokar ta-baci domin magance matsalar karancin ruwa a fadin jihar.

Inda ya bukaci jama’a da su kara hakuri da bada cikakken hadin kai. Duk da cewa banga shirin gwamna ba a lokacin wannan Rahoto, amma na tuna cewa magance matsalar ruwan Kano na daya daga cikin alkawuran yakin neman zabensa.

Na tuna lokacin da gwamnan ya duba cibiyar kula da ruwan Challawa a watan Mayun 2023 kuma ya nuna rashin gamsuwa da yanayin da take ciki. An ce guda biyu ne kawai daga cikin injinan fanfo shida na cibiyar ke aiki a lokacin.

Bayan haka gwamnan ya baiwa hukumar ruwa ta jihar Kano wa’adin mako guda da ta gabatar da matsatstsalu domin kawo karshen matsalar karancin ruwa a jihar.

Abin takaici kusan shekara guda yanzu, ba wai kawai ya zama ruwan dare a cikin birane ba, har ma ya fi muni a yankunan karkara.

Kwanan nan, farashin jarkar ruwa mai lita 25 na ruwan rijiya a Kano ya tashi daga N50 zuwa 150. Wani ya shaida min cewa Naira 200 a kusa da kasuwar Kurmi. A unguwanni kamar Hotoro, karamar hukumar Nassarawa, inda nake zaune kusa da karamar hukumar Kumbotso da ke dauke da kamfanin ruwa na Challawa, farashin ya tashi daga ₦40 zuwa 70 ko sama da haka.

An yi imanin cewa tashar ruwan Chalawa tana da karfin samar da ruwan sha a fadin Kano, amma mun dogara kacokan kan rijiyoyin burtsatse na ruwa, ba tare da karancin kayayyakin more rayuwa da suka hada da kamfanin ruwa ba.

Yayin da nake zama a wata unguwa kuma ina iya siyan jarkar ruwan da ake ganin kamar ruwa ne mai tsafta, a yankunan karkara inda nakan kai ziyara aiki, lamarin yana da muni. Yawancin al’ummomi ba su da hanyar samun ruwa mai tsafta, tare da karyewa ko busassun rijiyoyin burtsatse da rijiyoyi.

Mazauna ciki har da yara kanana, sukan koma diban ruwa daga tafkunan marasa kyau da aka bawa shanu, jakuna, rakuma, har ma da karnuka. Wannan ruwa shine abin da suke amfani da shi don gudanar d ayyukan yau da kullun, hakan na haifar da mummunar haɗari ga lafiya.

A bayyane yake cewa gwamnatocin jihohi da na kananan hukumomi sun yi watsi da wadannan al’ummomi, ba tare da ba da mafita ga matsalolin ruwa ba.

Inda za ka ga rijiyoyin burtsatse ko rijiyoyi a cikin wadannan al’ummomi, ko dai wasu masu hannu da shuni ne ko kuma ( kungiyoyin agaji) su ke gina su, wasu ‘yan kalilan ne na ‘yan siyasa.

Dole ne Gwamna Alhaji Abba Kabir Yusuf ya san halin da ake ciki na matsalar ruwa a karkara da birnin Kano. To sai dai abin tambaya a nan shi ne: har zuwa yaushe ne dokar ta-bacin tasa za ta magance wahalhalun karancin ruwa a fadin jihar?

Kwanaki uku da suka gabata naji wani bawan Allah yana neman afuwa akan matsalar karancin ruwa a Kano, inda ya dora laifin gyaran da ake yi akan Challawa da Tamburawa.

Na san wannan ba shine karo na farko da hukumar ta nemi afuwar ba. A shekarar 2022, an ambato Manajan Daraktan Hukumar na lokacin yana ba jama’ar Kano hakuri kan rashin samar da ruwa a watan Ramadan. A wancan lokacin, jarkar mai lita 25 na ruwan rijiyoyir burtsatse ya kai tsakanin ₦30 – 100.

Ina fatan kafin cikar sauran shekaru ukun nasa, Alhaji Abba Kabir Yusuf zai fito a matsayin gwarzon Kano ta hanyar magance matsalar karancin ruwa, tare da samar da agaji ga karuwar al’umma, ciki har da wadanda ke yankunan karkara.

A yayin da mai girma gwamna ke ci gaba da magance matsalar ruwa a cikin wannan lokaci na gaggawa, ina fatan bukatun da hukumar ruwa ta mika masa kamar yadda ya bukata sun hada da: kafa sabbin masana’antu da na ceto ko inganta wadanda ake da su, fadada bututun mai zuwa bayan gari da yankunan karkara, tabbatar da samar da wutar lantarki mai zaman kanta, wadata gari da tsirre-tsirre, da kuma tabbatar da aiki na dindindin ga ma’aikatan da suke da su da kuma ƙari Idan hukumar ta gudanar da kudadenta da kanta, watakila canza shi zuwa lissafin albashin jihar zai inganta kuma ingantacciya.

Tare da ingantaccen aiki da ingantaccen tsari, ya kamata hukumar da gwamnatin jihar su huta da cewa mutanen Kano za su fi son biyan kudin ruwa, kuma hukumar ba ta bukatar dogaro da kudaden shigarta daga masana’antun da take karkatar da ‘yan kadan dinmu.