Najeriya na bukatar Naira Tiriliyan 13 domin iya sarrafa amfannin noma gaba daya – Kwararre

DAGA YASIR SANI ABDULLAH 

Chijioke Okoli, daraktan sashen noma da gine-gine na kasa (John Deere Brand) TATA Africa Services (Nigeria) Limited ya ce kasar na bukatar naira tiriliyan 13 domin magance  matsalar injina.

Mista Okoli ya bayyana haka ne a Abuja, a wani taron nuna kananan Documentary da Alluvial Agriculture Nigeria Limited, wata kungiya mai zaman kanta da ke aiki don baiwa kananan manoma damar ba da gudummawar kason su domin ganin kasar ta samu wadatar abinci.

Taken shirin shine “taimakawa mata damar yin aikin noma”.

Ya ce za a kara kai Naira tiriliyan 13 wajen sayen taraktoci.

“Idan muna son saita shi daidai a cikin injiniyoyi, muna buƙatar duba Indiya. Indiya ta kwashe tararaktoci 903,000 a cikin shekara guda, yayin da Najeriya ta kwashe tararaktoci 200,” inji shi.

A cewar Okoli, Najeriya na da kusan hekta miliyan 34 na noma, kuma za ta bukaci taraktoci kusan 377,000 idan har ta kammala aikin shirya filaye na wannan fili cikin wata guda.
“Yayin da muke magana a yau, ba ma da tarakta 7000 masu aiki a duk fadin kasar.

“A cikin sauki mutum zai iya cewa fadin kasar Indiya ya kai hekta miliyan 156 na gonakin noma, yayin da Najeriya ke da kadada miliyan 34.

“Ya kamata mu yi magana game da tarakta 100,000 don yin tunanin injiniyoyin noma a kasar nan; amma a nan muna tare da taraktoci kusan 200 da aka yi nasarar tura su cikin kasuwa.

Fitaccen Daraktan Nollywood, Niyi Bandele, Ya Rasu
“Shekara daya kafin wannan, Indiya ta sha tara tarakta fiye da 800,000. Don haka, a cikin shekaru biyu, Indiya ta kwashe sabbin taraktoci miliyan 1.7,” in ji Okoli.

Mista Dimieari Kemedi, wanda ya kafa kuma Manajan Darakta na rukunin Arila, ya lura cewa mabuɗin aikin noma shine injina.
Kemedi wanda yana daya daga cikin masu gabatar da jawabai a shirin, ya ce dole ne duk wata gwamnati mai gaskiya ta hada karfi da karfe wajen noma domin ta bunkasa.

“Matukar dai ba a samar da isasshen kudin noma ba, sakamakon ba zai yi daidai ba. Dole ne mu kara himma.”

Ya yi nadama kan yadda akasarin masu hannu da shuni da cibiyoyin hada-hadar kudi a kasar nan sun gwammace su baiwa kananan manoma rance don noman kadada daya kacal domin a tunaninsu manoman za su yi noma da hannu.

Kemedi ya kuma bayyana cewa, cibiyoyin hada-hadar kudi sun sa ran manoman za su bayar da gudunmawar adalci, kuma manoma da yawa ba za su iya bayar da gudunmawar ko da hekta daya ba.

Ms Naona Usoroh, shugabar muhalli, zamantakewa da gwamnati a Alluvial Agriculture Nigeria Limited ta ce kungiyar ta samu nasarar horar da mata 50 aikin tarakta.

Usoroh ya ce, jigon shirin shi ne bayyana yadda horon ya shafi daya daga cikin wadanda aka horas din, Mariam Danjuma.

“Wannan ya nuna yuwuwar da ke akwai ga mata, ba wai kawai sarrafa taraktoci ba har ma da mallakar sana’ar tarakta.

Muna da manhajoji kan ci gaban mutum kuma wasu biyun daga cikinsu sun nuna iya aiki wajen yin abubuwa da yawa da kuma Alluvial tare da abokan aikinsu don tsara taraktoci da shirye-shirye ga wadannan matan,” in ji Usoroh.

Wata mai gabatar da kara, Mrs Tolulope Babajide, Manajan cibiyar sadarwa ta FSD Africa, ta ce matan da ke cikin kananan manoma suna da wahalar samun kudi.

Babajide ya bayyana cewa kananan manoma wadanda galibinsu mata ne ke zaune a yankunan karkara don haka akwai bukatar a taimaka musu domin cimma burinsu.

DAILY NIGERIAN