Opinion
Munafunci ne musababin masu tada zaune tsaye a yakin Sudan–Aminu khan
Ba za a iya yin nazari kan yakin Sudan ba tare da ambaton makircin kasashen yammacin duniya, musamman Rasha da Amurka. Kalaman yakin da wadannan kasashe masu karfin fada-a-ji suka yi zai tabbatar da tasirinsu a yakin.
Tun lokacin da aka fara yakin wasu mutane a shafukan sada zumunta sun shiga cikin manazarta na cikin gida wadanda suke bayyana tasiri da munafuncin kasashen Yamma wanda ba daidai ba ne. Idan kana bibiyar tarihin wadannan al’ummomi guda biyu za ka iya yarda da yadda suke tada yaki a kasashen Larabawa da Afirka don dora akidarsu ta Yamma ko cimma boyayyun manufofinsu.
A wannan makon mun ga yadda Ministan Harkokin Wajen Rasha Sergey Lavrov a wani taron manema labarai a Majalisar Dinkin Duniya ya ce Sudan, na da ‘yancin yin amfani da sabis na kamfanin soja na Rasha mai zaman kansa Wagner Group.
Hakazalika, Rasha ta samu dama ta wannan yaki na cinikin makamai da kuma kasancewar kungiyar sojojinta masu zaman kansu a wasu kasashen Afirka kuma wannan tsari zai ci gaba idan bangaren da ke samun goyon bayansa ya kai ga nasara.
Har ila yau, mamaye sojojin Rasha masu zaman kansu a Sudan, da kuma baiwa sauran ‘yan aware, ‘yan bindiga, da sauran kungiyoyin ‘yan ta’adda a wasu kasashen Afirka damar daukarsu aiki don fatattakar kungiyar da ke adawa da su musamman idan sun gamsu da rawar da suka taka a yakin Sudan wanda wata babbar barazana ce. ga zaman lafiyar kasashen Afirka.
Yayin da kasar Rasha ke fafutukar ganin ta hada kai da kasashen Afirka wajen yin katabus ga ikon Amurka a matsayin kasa mai karfin gaske, za ta ba da dukkan goyon bayan da ya dace ga bangaren masu biyayya don kafa gwamnati. Ina kuma iya bayyana cewa yakin Sudan yaki ne kai tsaye tsakanin Amurka da Rasha.
Ko da yake muna ganin Amurka na kokarin sasanta bangarorin da ke gaba da juna a daya bangaren kuma tana taka muhimmiyar rawa wajen ruruta wutar rikici a kasar. Babu shakka Amurka tana goyon bayan wani bangare saboda ba za ta taba kasancewa tsaka tsaki a kowane rikici ba.
Amurka kasa ce ta munafunci da ke amfani da dabaru iri-iri don jawo kasashe su yarda cewa tana tausaya musu ta hanyar ba da kudade da nufin rage fatara, yunwa, ko yaki da wasu cututtuka amma abin da take amfani da shi ya fi abin da take baiwa kasashe masu tasowa.
Yakin ba zai raunata kasar Sudan kadai tasirinsa ba zai shafi kasashe makwabta kamar yadda yakin Libya ya yi tasiri ga tsaron Afirka wanda ya haifar da kwararar manyan makamai a hannun ‘yan fashi, masu garkuwa da mutane, ‘yan bindiga, da kungiyoyin ‘yan ta’adda kungiyoyin Afirka. irin su AU, da ECOWAS su yi tunani tare da fito da hanyoyin da za su bi don hana irin wannan tada zaune tsaye a kasashen Afirka. Bai kamata a yi amfani da su ba kuma a rinjayi manufofin kasashen Yamma ko kuma su bar son kai ya kasance sama da zaman lafiya da ci gaban kungiyar.
